Çocuklarda özgüven gelişimi Haberi

Çocuk Aile Haber / Özgüven Nedir? Bir kişinin, dıştan gelen atıfları değerlendirerek kendi kimliğine yönelik yaptığı değerlendirmelerdir.

Diğer AİLE Haberler İçin Tıklayınız

Özgüven Nedir?


Bir kişinin, dıştan gelen atıfları değerlendirerek kendi kimliğine yönelik yaptığı değerlendirmelerdir. Bu değerlendirme; kişinin neleri yapabileceğiyle ilgili inanç ve duygularının bütünüdür. Yani özgüven; kendimize duyduğumuz inançlarımız ve kendimizle ilgili farkındalıklarımızdır.

Özgüven, daha bebeklik döneminde gelişmeye başlar. Örneğin; kendi çabalarıyla koltuğa çıkmaya çalışan bebek, bunu başardığı zaman kendine güven geliştirir. Ona başarma şansı vermeyip yardım eden anne-babaların çocuğa verdiği zararsa çok büyüktür.

Peki özgüven kavramını çocukların hayatında nasıl gözlemleyebiliriz?

Olumlu bir özgüvene sahip olan çocuk;

Okul çalışmalarında daha girişimci ve yeni şeyleri öğrenmeye daha meraklıdır.

Övgüyü kabul edip başkalarını da övebilir.

Yapıcı eleştirileri kabul eder ve başkalarını da yapıcı şekilde eleştirebilir.

Kendi ihtiyaçlarını açıkça ortaya koyabilir.

Başkalarının haklarına saygılıdır.

Sabit fikirli değildir.

Kendini olumlu-olumsuz yönleriyle bir bütün olarak gerçekçi şekilde değerlendirir.

Kendisiyle barışıktır.

Kişilere ve olaylara yaklaşımı olumludur, gelecekle ilgili olumlu şeyler düşünür.

Başkalarıyla çalışmaktan keyif alır.

Yeni hobilere açıktır.

Bir sorunla karşılaştığında çözüm üretmeye çalışır.

İyimserdir.

Olumsuz bir özgüvene sahip olan çocuk ise;

Bazı ruhsal belirtiler gösterebilir ve psikosomatik rahatsızlıklar (sinirlilik, iştahsızlık, baş ağrısı, çarpıntı, karabasan, tedirginlik, aşırı terleme vb.) yaşayabilir.

Yeni şeyler denemekten kaçar.

Kendisi hakkında olumsuz konuşur.

Başarısız olma korkusundan dolayı sorumluluklarını başkalarına devretmeye çalışır.



Kaç Çeşit Özgüven Vardır?

Birbirini tamamlayan iki çeşit özgüven vardır. Bunlardan biri iç özgüven, diğeri ise dış özgüvendir.

İç özgüven: Kendimizden memnun ve kendimizle barışık olduğumuz dair inancımız ve bu konuda hissettiklerimizdir. İç öz güvene sahip olan çocuklarda 4 özellik bulunur.

Kendini sevme: Bu özelliğe sahip çocuk;

Kendini sevdiğini saklamaz.

Hem fiziksel hem de duygusal gereksinimlerine önem verir.

Ayrıca başkalarının gereksinimlerini de önemser.

Gereksinimlerinin karşılanmasının hakkı olduğunu düşünür.

İstediklerini elde etme konusunda suçluluk duymaz.

Başkalarının kendisi ile ilgilenmesinden, kendisi için bir şeyler yapmasından hoşlanır.

Övgüyü ve ödüllendirilmeyi açıkça talep eder.

İyi niyetli oluşuyla gururlanır.

Kendini tanıma: Bu özelliğe sahip çocuk;

Güçlü ve zayıf olduğu yönlerinin farkındadır ve böylece potansiyelini tam olarak kullanabilir.

Kimliğinin farkındadır ve kendi değerini bilir.

Kendine uygun arkadaşlar bulur.

Başkalarının görüşlerine açıktır ve eleştirildiğinde hemen savunmaya geçmez.

Yardım almaya açıktır.

Eksik ve yanlış yönlerini değiştirme ve geliştirme özelliği vardır.

Kendine açık hedefler koyma: Bu özelliğe sahip çocuk;

Kendine başarabileceği hedefler belirler ve bunları başarmak için başkalarına bağımlı değildir.

Hedeflerini gerçekleştirmede başkalarına kıyasla daha enerjik ve isteklidir.

İsteklerini ve gereksinimlerini bildiği için kolay karar verebilir.

Olumlu düşünme: Bu özelliğe sahip çocuk;

Hayatının hep iyi olacağına inanır.

İnsanlarla ilgili düşünceleri genelde olumludur.

Her sorunun çözümü olacağına inanır.

Olabilecek sorunları önceden düşünüp enerjisini boşa harcamaz.

Geleceğin daima geçmişten daha iyi olacağına inanır.

Hayatındaki olumsuzluklarla uğraşıp bunları gidermek için çaba gösterir.

Bilgi, tecrübe ve öğrenme konularında ilerleme göstermekten hoşlanır.

Değişikliklere çabuk uyum sağlar.

Dış Özgüven: Dışarıya, kendimizle alakalı verdiğimiz olumlu izlenimdir. Dış öz güvene sahip olan çocuklarda 3 özellik bulunur.

İletişim: Bu özelliğe sahip çocuk;

Başkalarını anlayışla, sakin ve sabırlı şekilde dinleyebilir.

Her yaş ve kesimden insanla paylaşacak bir şey bulur.

Çekinmeden topluluk önünde konuşabilir.

Başkalarının sözsüz ifadelerinden ve beden dilinden anlar.

Kendini iyi ifade edebilme: Bu özelliğe sahip çocuk;

Gereksinimlerini doğrudan ifade edebilir.

Kendisinin ve başkalarının hakkını korur.

Övüldüğü zaman bunu çekinmeden kabullenir ve o da başkalarını içten bir şekilde över.

Yapıcı eleştirileri kabul eder ve başkalarını üzmeden, tarafsız olarak eleştirebilir.

Gerektiğinde etkin bir şekilde şikayetçi olup, mücadele verebilir.

Duygularını kontrol edebilme: Bu özelliğe sahip çocuk;

Beklenmedik davranışlarda bulunmayacağından emin olduğu için kendine güvenir.

Korkuları ve endişeleri ile başa çıkabilir.

Sıkıntılı dönemini zorlanmadan, kısa sürede atlatabilir.

Anlaşmazlık söz konusu olduğunda, kendisini gayet iyi savunur.

Kıskançlık, öfke gibi doğal olan olumsuz duygular yaşadığında suçluluğa kapılmaz.

İnsanlarla ilişkilerinde neşe, sevgi ve mutluluk arar ama kimseye de körü körüne bağlanmaz.

Çocuğun Olumlu Özgüven Gelişimi İçin Öğretmen ve Anne-Babalara Tavsiyeler

Çocuğun sadece yaptığı işin sonucunu değil, harcadığı çabayı da övün. Çünkü sonuç başarısız olsa bile çaba çok önemlidir.

Öncelikle kendinize güvenin. Çünkü çocuklar sizin davranışlarınızı model alır ve kendine öyle davranır.

Çocuğa olan olumlu duygularınızı anında gösterin. Sevginizi saklamayın ve beğeninizi ifade edin.

Çocuğa güvenli bir ortam sağlayın. Çocuğu, aile içi şiddetten ve kavgalardan uzak tutun. Yaşıtlarıyla olan sorunlarında ona yardımcı olun. Çünkü kendini güvende hisseden çocuğun özgüveni de yüksek olur.

Çocuğu sadece bireysel etkinliklere değil, grup etkinliklerine de yönlendirin. Topluluk içinde çocuğun özgüveni gelişir. Çocuğun ulaşabileceği hedefler belirlemesine yardımcı olun. Çünkü, çocuktan yapabileceğinden fazlasını beklemek, onun özgüvenini sarsar.

Çocuğun, yapabileceği işler konusunda size yardımcı olmasına izin verin. İşe yaradığını hissetmek, gence özgüven sağlayacaktır.

Çocuğun yaptığı işlere karışmayarak ona duyduğunuz güveni belli edin. Siz ona güvenirseniz, o da kendine güvenir.

Çocuğun düşünce ve inançlarını eleştirmeden dinleyin. Böylece ona önemli olduğunu hissettirir ve onun özgüvenini olumlu şekilde etkilersiniz.

Çocuğu, akranlarıyla kıyaslamaktan kaçının. Çünkü bu davranış, çocuğun özgüvenini sarsan bir davranıştır.

Çocuğun kendine belirlediği hedeflere saygı duyun ve bu hedefleri destekleyin. Böylece çocuk, kendine güvenmeyi öğrenir.

Çocuğa yapabileceği sorumluluklar (sofrayı kurmak vb.) verin. Böylece olumlu bir özgüven oluşturmasına yardımcı olursunuz.

Çocuğu eleştirirken onu suçlamamaya ve karakterini eleştirmemeye özen gösterin. Çocuğun sadece yaptığı davranışa eleştiri yöneltin.
Gülhan Baybağan / Psikolojik Danışman - Rehber
cocukgelisimi.net
BU HABERE SİZDE YORUM YAZIN