Oyun gerçek yaşamın bir provasıdır

Aile Haber  Oyun gerçek yaşamın bir provasıdır.

Çocuğunun 20′li yaşlarda nasıl bir yaşam tarzını benimseyeceğini merak edenler, oyun oynarken onu izlesin. Oyun çocuğun sadece eğlendiği bir etkinlik değildir. Çocuğun yaşam becerilerini öğrendiği ve uyguladığı bir süreçtir. Bu süreç o kadar önemlidir ki!

Ailelerin büyük çoğunluğu çocuğunun oyun sürecini görmezden gelir. Önemsemez. İzlemez ve çoğu zaman olumsuz müdahalelerde bulunur.  Oysa oyun çocuğun hayatı ilk tanıma sürecidir. Henüz bebekken eline verilen çıngırağı sallar. Çıkan sese ilk başlarda tuhaf tepkiler verir. Korkar irkilir. Ama süreç devam ettikçe çıkan sese gülümsemeye başlar. Daha hızlı ve kararlı sallamaya başlar. Bebek burada çıngırak sesini duyması için sallaması gerektiğini öğrenir. Bir öneri: 6 ay ile 2.5 yaş çocuklarına yaptığınız hareketi üç kez tekrarlarsanız oyun olur.  Algı yeteneğini en kolay oyun süreciyle geliştirir. Oyun, çocuğun öğrenme sürecinde kullandığı temel yöntemdir.

Bir aslanın, küçük kedi yavrusunun hareketleri bir bebeğin, bir çocuğun hareketlerinden farksızdır. Birbirleriyle çok benzerlik gösterir. Atlama sıçrama, sese tepki verme, aile bireyleriyle iletişim kurma gibi birçok hareketleri,  ilk çocukluk dönemini yaşayan bir insandan farksızdır. Özetle söylemek gerekirse oyun varlıklar için hayatı tanıma sürecinin en temel öğesidir.

Bebek büyür ve 3 yaşlarında bir çocuk olur. İşte bu süreçte arkadaş ilişkisi, aile bireyleriyle iletişim süreci yoğun olarak yaşanmaya başlar. Bu süreçten sonra çocuk anneden ziyade arkadaşlarıyla oynamak gereği hissedecektir. Birçok anne, çocuklarıyla arkadaş olmaya çalışır. Onunla vakit geçirmek için çaba harcar. Ama çocuk arkadaşlarıyla oyun oynama isteğini yüksek bir duyguyla yaşar. “Çocuğumla vakit geçirmek istiyorum ama çocuğum sürekli ağlıyor, kızıyor” diyenlere tavsiyem, “bir an önce çocuğunuzu bir arkadaşıyla yalnız bırakın” olacaktır. Arkadaşıyla oyun sürecinde çocuğunuzu gözlemleyin.

Arkadaş ilişkilerinde sorun yaşıyor mu?

Kendini ifade edebiliyor mu?

Paylaşımcı mı ( Oyuncaklarını arkadaşlarıyla paylaşır mı)?

Liderlik özelliği mi gösteriyor yoksa içine kapanık bir tavır mı sergiliyor?

Saldırgan mı, uysal mı?

Yukarıda bahsedilen davranışları gözlemliyorsanız çocuğunuzun ileriki yaşlarda aynı davranışları sergileyeceğinden emin olun. Beş yaşında aynı davranışları sergiler, 15 yaşında aynı davranışları sergiler. Yöntem değişir ama davranış yaparken ki tavrı hiç değişmez.

Peki çocuğunuz oyun oynama sürecinde olumsuz bir tavır sergilediğini gördünüz ne yapmalısınız?

Anlık müdahaleden kaçının. Anlık bir müdahale sorunu çözmez bilakis başka sorunların doğmasına neden olur. Öncelikle çocuğun sergilediği olumsuz davranışı bir modelden öğrendiği unutulmamalıdır. Özellikle anne başta olmak üzere baba, diğer kardeşler ve yakın akrabalar, olumsuz davranışlarını gözden geçirmelidir. Aile çocuğa sevgi ile özgüven kazandırmaya çalışırken ödül ve ceza mekanizmasını çok iyi çalıştırmalıdır. Yanlış yaptığında ceza ( imkanlardan mahrum bırakma yöntemi kullanılmalı) Olumlu davranış sergilediğinde ise ödül verilmelidir. Sevgi ile dokunmanın sihirli bir iksir olduğunu unutmayın.Eğitimci- Yazar Kadir AKEL